HOE KRIJG JE KRAKERS UIT JE HUIS? door Peter Heesen Kraken, dat was toch iets dat in de jaren zeventig gebeurde? Wie herinnert zich niet de rellen in Amsterdam, maar ook in Den Haag, Groningen en Nijmegen? Nou, kraken is weer 'in'. Zo heeft een groepje jongeren in Venray, dat woningnood als argument hanteert, zijn intrek genomen in een gebouw van een voormalig psychiatrisch ziekenhuis. Mag dat? Het antwoord luidt: nee! Als iemand een pand bezit, mag hij zelf weten of hij er gaat wonen of dat hij het leeg laat staan. Als mensen stiekem in een leegstaand pand gaan wonen, is dat niet toegestaan. Op het moment dat de krakers er zitten, krijg je ze er echter niet zomaar uit. Wat heet, in sommige gevallen kunnen ze hun verblijf zelfs met hulp van de rechter verlengen. Hoe te handelen? Als een eigenaar merkt dat zijn pand wordt gekraakt, moet hij meteen aangifte doen van huisvredebreuk bij de politie. Ofschoon de indringers hoe dan ook strafbaar zijn, zal de officier van justitie niet zonder meer het bevel geven tot een gerechtelijke ontruiming. De kans dat de officier optreedt is het grootst als het pand nog bewoond wordt of als het de afgelopen twaalf maanden bewoond is geweest. Als het pand langer dan een jaar leeg staat, wordt het een moeilijk verhaal. De officier van justitie zal in zo'n geval de eigenaar van het kraakpand naar de burgerrechter verwijzen. Die procedure kost tijd en geld [STREEPJE NAAR RECHTS OP DE E VAN EN]. In het gunstigste geval kan de eigenaar met een kort geding afdwingen dat die vermaledijde krakers zijn pand moeten verlaten. Zo niet, dan volgt een procedure die al gauw vele maanden gaat duren. Een eigenaar die een kort geding aanspant, moet de president van de rechtbank overtuigen dat sprake is van een spoedeisend belang. Het kan bijvoorbeeld zijn dat het pand te koop staat. De aanwezigheid van krakers bemoeilijkt niet alleen de bezichtigheden, maar zal meestal ook geen positief effect op de verkoopprijs hebben. Bovendien eisen kopers normaal gesproken dat een pand leeg wordt opgeleverd. Een spoedeisend belang kan tevens zijn de de brandweer het pand als onveilig kenmerkt. Of dat de verzekeraar in de polis heeft opgenomen dat het pand niet verzekerd is als het bewoond wordt door krakers. Over het algemeen wordt de illegale bewoning van een pand op zich niet als spoedeisend belang gezien. Als dat spoedeisend belang er niet is, zal de president van de rechtbank de eigenaar verwijzen naar de normale, lange procedure. De eigenaar moet ook in die procedure aangeven waarom [STREEPJE RECHTS OP O VAN WAAROM] hij de krakers weg wil hebben. Hij kan aanvoeren dat de waarde van het pand daalt, omdat mogelijk vernielingen worden aangericht. Hij kan zeggen dat hij over het pand wil beschikken omdat hij het wil verkopen, verhuren, verbouwen of slopen. in dat geval moet hij wel concrete plannen hebben en die kunnen staven. Om te voorkomen dat een pand gekraakt wordt, heeft de eigenaar een paar mogelijkheden. Hij kan het pand verhuren, maar loopt dan het risico dat de huurders er straks niet meer uit gaan, omdat ze een beroep doen op huurbescherming. De eigenaar kan het pand in bruikleen geven aan mensen. Dat gebeurt vaak puur en alleen om krakers te weren. De bewoners mogen in dat geval geen huur betalen of een andere tegenprestatie leveren. Bij een slooppand is tijdelijke verhuur wel mogelijk. Huurders kunnen dan geen beroep doen op de huurbescherming. Ten slotte is verhuur op basis van de leegstandswet mogelijk, maar dat is een ingewikkelde en omslachtige procedure, die daardoor zelden wordt gebruikt. Waar eigenaren voor moeten waken, is het maken van afspraken met krakers. Als ze accepteren dat de ongewenste bewoners bepaalde vergoedingen betalen, bijvoorbeeld voor het plegen van onderhoud, dan is gauw sprake van een situatie die de rechter als een huurovereenkomst kan uitleggen. Het belangrijkste blijft dat een eigenaar zo snel mogelijk actie onderneemt. Hoe langer krakers in een huis zitten, hoe lastiger het wordt ze eruit te krijgen. Zeker als het pand netjes verzorgen en geen vernielingen aanrichten. Met medewerking van advocaat Harm Heynen van Boels Zanders Advocaten. Bron: Limburg Dagblad, zaterdag 24 januari, pagina 29, thema economie, rubriek 'recht geschreven'.